Opinie
Literatuur is meer dan romans, verhalenbundels en novellen, meer dan het individuele boek. In Opinie schaduwen we de jury’s van literaire prijzen, becommentariëren nieuwe ontwikkelingen in Literatuurlanden Nederland en België, lezen graphic novels, jeugdliteratuur en literaire tijdschriften, kijken, kortom, verder, over de grenzen van de roman.
Een feelgoodboek met een smet
opiniestuk Literatuur in kaders door Remco Wetzels, 16 mei 2012
Twee Engelse toeristen op de Amsterdamse Wallen; de één heeft een grote rubberen eikel op z’n hoofd, de ander is net een peeskamer binnengegaan. Daarna gaan ze paddo’s kopen. Het is een vrij alledaags verschijnsel. De toerist met de eikel staat echter met een bejaarde man over Jezus te praten terwijl zijn vriend in de peeskamer aan de prostituee zijn chakra’s laat lezen in plaats van seks met haar te hebben. De graphic novel Gasten van Guido van Driel zit vol met ogenschijnlijke clichés maar laat zien dat er achter die clichés veel interessantere verhalen schuilgaan. Lees verder >
Smijdige witheid
opiniestuk Poëzie door Hanta.nl door Bouke Vlierhuis, 4 mei 2012
Even dacht ik dat ik er ook aan bezweken was: het verschijnsel ‘poëziemoeheid’. Het woord is volgens mij gelanceerd door Ilja Leonard Pfeijffer. Hij gaf ermee het afgebrande gevoel aan dat je krijgt als je je dag in, dag uit door de stapel net uitgekomen dichtbundels heen moet worstelen en je treft daarin onafzienbare hoeveelheden gedichten aan die niet heel slecht, maar ook niet heel goed zijn. Poëzie die, zoals Pfeijffer schreef, vooral erg ‘op poëzie lijkt’, maar er niet in slaagt je te bewegen zoals je denkt dat poëzie je moet bewegen. Lees verder >
Taalplezier en rauwe beelden
opiniestuk Poëzie door Hanta.nl door Bouke Vlierhuis, 27 april 2012
als bloed in natte sneeuwLees verder >
verwatert in wit,
als in een vergiftigde rat
darmen in de buikholte doodbloeden
inwendig met ondergronds rot verwant
zo wist ik al
zo doorboorde jij mijn honger
met je vleugelwijde ogen
en woekerde je jezelf
mijn buikvlies in
licht dat sterft
als ieder als elk als ik
(uit: ‘Ariadne’s klaagzang I’)
De worsteling van het dichterschap
opiniestuk Poëzie door Hanta.nl door Bouke Vlierhuis, 20 april 2012
Het leven is niet makkelijk, dat is een feit. Voor een dichter is het nog erger, omdat hij zich een vak heeft gekozen dat, op enkele schaarse en vluchtige momenten van glorie na, één grote worsteling is.
Die worsteling zien we in het werk van Menno Wigman vaak beschreven. In zijn vorige boek, de essaybundel Red ons van de dichters, bijvoorbeeld. Onder de titel ‘Voor geld en gratis drank’ schetste hij daarin hoe hij, omdat je aan het verkopen van dichtbundels niets verdient, probeert om nog iets van een inkomen bijeen te scharrelen door zijn werk voor te lezen aan mensen die er nauwelijks in geïnteresseerd zijn. Ook in Mijn naam is Legioen, Wigmans eerste dichtbundel sinds veel te lange tijd, is er die dichtersdepressie. Daar begint het mee althans, maar wie verder leest, leest meer. Lees verder >
Een onbewerkte stripbewerking
opiniestuk Literatuur in kaders door Remco Wetzels, 14 april 2012
Kees de jongen is een klassieker die nauwelijks introductie behoeft. Theo Thijssens roman uit 1923 over een Amsterdamse jongen met grootse fantasieën is Nederlands cultuurgoed. Enkele jaren geleden is het boek succesvol verfilmd en nu is er een strip. Dick Matena, grondlegger van de Nederlandse literaire stripbewerking, heeft zich na Reve, Wolkers en Elsschot over Thijssen ontfermd. Het resultaat spreekt echter weinig tot de verbeelding. Lees verder >
Mooie verzameling Leopold
opiniestuk Poëzie door Hanta.nl door Bouke Vlierhuis, 13 april 2012
Het dichtwerk van J.H. Leopold is, in tegenstelling tot bijvoorbeeld dat van tijdgenoot Willem Kloos, goed ontsloten. Bij Athenaeum – Polak & Van Gennep was een 613 pagina’s tellende Verzamelde verzen verkrijgbaar en twee edities van het verzameld dichtwerk (uit 1952 en 1983) zijn gratis te bekijken in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren. Dat is prachtig, maar voor de ‘gewone’ lezer is het misschien een beetje veel van het goede. Die heeft behoefte aan een selectie, een ‘greatest hits’ als ingang tot het oeuvre.
In die behoefte voorziet de reeks bloemlezingen van uitgeverij Van Oorschot waarin nu U missen en u niet ontgaan van J.H. Leopold is verschenen. Eerder verschenen bloemlezingen van onder andere Jan Hanlo, M. Vasalis en Simon Vestdijk. Het zijn begeerlijke boekjes, mooi uitgevoerd en met een harde kaft. Ze worden ook altijd samengesteld en ingeleid door een vooraanstaand poëet, ditmaal Erik Lindner. Lees verder >
Een verslag van een sterfbed
opiniestuk Literatuur in kaders door Remco Wetzels, 27 maart 2012
Judith Vanistendael debuteerde in 2007 met het eerste deel van De maagd en de neger, een autobiografisch tweeluik over haar relatie met een asielzoeker uit het Afrikaanse land Togo. Het tweede deel verscheen in 2009. De boeken vielen op door de sobere vertelstijl en de soms pijnlijke openheid waarmee Vanistendael zichzelf en haar familie neerzette. Nu is er dan de opvolger, Toen David zijn stem verloor, een boek dat in zijn pijnlijke realisme haar voorgaande werk naar de kroon steekt. Lees verder >
Modderfokking goed
opiniestuk Poëzie door Hanta.nl door Bouke Vlierhuis, 16 maart 2012
‘Eindelijk een echte schrijver.’ Iets dergelijks twitterde Jeroen Vullings, chef boeken bij Vrij Nederland, toen bekend werd dat Tom Lanoye het Boekenweekgeschenk in 2012 zou schrijven. En het werd ook wel tijd, na een hele reeks slappe boekjes en het Kader Abdolah-debacle van vorig jaar. Lees verder >
Schoonheid en eenheid
opiniestuk Poëzie door Hanta.nl door Tim Pardijs, 11 maart 2012
Anton Ent heet de lezers van zijn nieuwste bundel Binnen de wildroosters in openingsgedicht ‘Keuze’ welkom met de volgende regels: Lees verder >
Subtiele dichteressen
opiniestuk Poëzie door Hanta.nl door Bouke Vlierhuis, 2 maart 2012
De vriendschap wordt altijd zo mager bezongen, Lees verder >
Onvervalste homopoëzie
opiniestuk Poëzie door Hanta.nl door Bouke Vlierhuis, 24 februari 2012
Oei, wat kan een titel – een ondertitel in dit geval – veel verpesten. Never judge a book by the cover, maar wat er voorop een boek staat bepaalt wel voor een groot deel wat de lezer verwacht. Hij zag een kameraad in je draagt als ondertitel ‘de mooiste gedichten over mannenvriendschappen’. Lees verder >
Gedichtenwisseling tussen Bernlef en Tentije
opiniestuk Poëzie door Hanta.nl door Bouke Vlierhuis, 17 februari 2012
Je ziet niet zo heel vaak dat twee dichters samen een bundel maken. Daarom alleen al is In omgekeerde richting van Bernlef en Hans Tentije interessant. Daar komt bij dat het ook niet de minste dichters zijn, deze twee. Lees verder >
Poëtisch vakmanschap, maar geen rauwe, schurende poëzie
opiniestuk Poëzie door Hanta.nl door Bouke Vlierhuis, 10 februari 2012
Ademhalen onder de maan is (ongeveer – het ligt er een beetje aan wat je wel en niet meetelt) de tiende dichtbundel van Ingmar Heytze en Ingmar Heytze is zo langzamerhand een van de dichters die de Nederlandse poëzie zoals we hem nu kennen heeft vormgegeven. Als chroniquer van het moderne leven schrijft hij altijd toegankelijke, herkenbare poëzie, wars van cryptische taal en snobisme. Lees verder >
Van superlullen, amputatie, moord en depressie tot carnaval, polders en vaderwensen: juryrapport BNG Nieuwe Literatuurprijs 2011
opiniestuk BNG Nieuwe Literatuurprijs door Wouter Bok, Tim van Dun en Bob Hopman, 8 februari 2012
De wereld verkeert in een kredietcrisis en ook de letteren hebben het moeilijk. Gelukkig is er een groep jonge, veelbelovende auteurs. Ze hebben minstens twee boeken geschreven, zijn onder de 40 en nog niet doorgebroken. Dit zijn de regels om in aanmerking te komen voor de BNG Nieuwe Literatuurprijs, die oeuvres-in-opbouw bekroont. Net als vorig jaar las een schaduwjury van Recensieweb de genomineerden voor deze prijs en koos zijn eigen winnaar. Wie zien wij nog wel Een Grote Roman schrijven? Wie krijgt ooit een straat in de schrijversbuurt? Welk jong talent moet iedereen lezen? Lees verder >
Als een videoclip, maar dan beter
opiniestuk Literatuur in kaders door Remco Wetzels, 3 februari 2012
In 2006 verscheen het boek Strips in stereo, een vrij uniek initiatief waarbij een aantal Nederlandse stripmakers bewerkingen maakten van Nederlandse popliedjes. Zo maakte Fokke en Sukke tekenaar Jean-Marc van Tol een strip van Teach In’s ‘Dinge-Dong’, bewerkte Barbara Stok ‘Is Dit Alles? van Doe Maar en maakte Hanco Kolk een strip van het nummer ‘Voor ik vergeet’ van Spinvis. Die samenwerking tussen stripmaker Kolk en muzikant Spinvis heeft nu een vervolg gekregen in Tot ziens, Justine Keller, het nieuwste album van Spinvis dat tegelijkertijd als CD en als graphic novel verscheen. Lees verder >
73 en een van onze jongste dichters
opiniestuk Poëzie door Hanta.nl door Bouke Vlierhuis, 3 februari 2012
H.H. ter Balkt is een dichter van de echte wereld, een beschouwer en beschrijver van concrete, liefst oerhollandse, voorwerpen. Het summum daarvan is natuurlijk het beroemde ‘De aardappelsorteermachine’ uit 1979. In zijn nieuwste bundel Vliegtuigmagneet zien we al vrij snel transformatorhuisjes en een vlonder: Lees verder >
Minder anekdotisch, meer introspectief maar niet minder donker
opiniestuk Poëzie door Hanta.nl door Bouke Vlierhuis, 26 januari 2012
Toen ik Zonder, de debuutbundel van Sylvie Marie, besprak prees ik vooral de energie in haar poëzie. Voor mijn gevoel was Marie een dichter vol woede en passie, die tegelijk in staat was die heftige gevoelens te beheersen en in goede stilistische banen te leiden. Zonder was strak gecomponeerd. Centraal stond de cyclus ‘Moedermomenten (zonder moeder)’, een aantal hartverscheurende gedichten over een getraumatiseerd gezin, gezien vanuit het perspectief van een kind. Lees verder >
Een schatkamer en een profetie
opiniestuk Poëzie door Hanta.nl door Bouke Vlierhuis, 20 januari 2012
Ik had nog nooit van Margriet van Bebber gehoord, maar op pagina 11 van Oog in oog. Dichters in de Prinsentuin kwam ik haar gedicht ‘Ik nader het blauwe uur’ tegen en ik was verkocht. Deze Delftse dichteres/schrijfdocent zou de komende tijd zomaar eens voor een sensationele debuutbundel kunnen gaan zorgen. Lees verder >
Het donker neemt telkens andere vormen aan
opiniestuk Poëzie door Hanta.nl door Bouke Vlierhuis, 12 januari 2012
Ellen Deckwitz won in 2009 de Meander Dichtersprijs. Ze was toen al een bekende naam in het poetry slam-circuit en ze was een van de eersten die op de lijstjes verscheen toen we de profetisch bedoelde Meanderbundel Nog een lente. 30 dichters, gekozen door Meander gingen samenstellen. De bedoeling van die bundel was om dichters te presenteren die de paar jaar daarna voor vuurwerk zouden gaan zorgen. En dat is, met bijvoorbeeld Buddingh’-prijzen voor Delphine Lecompte en Lieke Marsman, aardig gelukt. Saillant detail is dat Deckwitz in de strijd om de Meander Dichtersprijs destijds Marsman achter zich liet. Dat beloofde dus wat voor haar debuutbundel. Lees verder >
Poëzie, druppel op een gloeiende plaat
opiniestuk Poëzie door Hanta.nl door Bouke Vlierhuis, 6 januari 2012
Dat het procédé van new sentences niet 200 pagina’s lang vol te houden is zien we in ‘N30’ bijvoorbeeld in de gevallen waar Mettes, ten behoeve van toch iets van samenhang, parallellisme toepast. In hoofdstuk 8 bijvoorbeeld (het gedicht bestaat uit 31 hoofdstukken) begint hij een halve pagina lang iedere zin met ‘Men denkt aan…’. Lees verder >
