Herman Koch
Denken aan Bruce Kennedy
(2005)
Augustus
190 pagina's
€ 16.50
ISBN 9789041414229
bij Athenaeum Boekhandel
(24-uurslevering)
oordeel
(3/5)
elders op recensieweb
recensie van Het diner
recensie van Het diner
Herman Koch spot met Hollywood spelende filmmakers
door Jurriaan Vegter, 12 februari 2007
Herman Koch is vooral bekend als één van de makers van het satirische programma Jiskefet. Al ruim voor hij met dit programma begon echter was hij gedebuteerd als schrijver; in 1985 met een verhalenbundel en sindsdien verscheen nog een tiental titels van zijn hand. Bovendien heeft hij een column in de Volkskrant.
Kochs nieuwste roman, Denken aan Bruce Kennedy, speelt in het diepe zuiden van Spanje, in Sanlúcar de Barrameda. Deze plek is door hoofdpersoon Miriam uitgekozen voor een korte vakantie om even tot zichzelf te komen, nadat ze thuis in een depressie was geraakt en in een opwelling het avondmaal tegen de muren had gekwakt. Haar kunstzinnige man (een regisseur van Nederlandse films) en twee kinderen heeft ze in Nederland achtergelaten.
De depressie van Miriam is voor een groot deel te wijten aan haar benauwende huwelijk. Als filmregisseur werkt haar man veel thuis en sleept hij zijn vrouw mee naar premières, en zij is het onderhand spuugzat – ook al zal ze dat niet tegen hem zeggen. Haar walging van het filmwereldje wordt goed en grappig onder woorden gebracht: Koch geeft een karikaturaal beeld van de artistiekerige Nederlandse filmregisseurs omgeven door pseudo-intellectuelen, die zich natuurlijk te goed voelen voor iedereen die een beetje geld verdient. Hun werk heeft hij niet zo hoog zitten. Als Miriam op een avond te veel heeft gedronken om nog te kunnen rijden, beschadigt ze een buitenspiegeltje van haar auto. Ze bedenkt zich hoe Nederlandse regisseurs zich in bochten zouden wringen om dit spiegeltje een diepere betekenis te geven, ‘ergens voor [te laten] staan’, terwijl het spiegeltje in Hollywood zou betekenen dat ze te dronken was om nog te kunnen rijden. En toch, hoe anticommercieel en intellectueel de filmmakers ook zijn, ze doen niks liever dan Hollywood spelen, met smokings en dranghekken bij premières voor halflege zalen. De kneuterigheid van dit wereldje wordt nog benadrukt door de aanwezigheid van titelfiguur Bruce Kennedy
Bruce Kennedy, filmster op leeftijd, verblijft in hetzelfde hotel als Miriam en werkt in de buurt aan een film. Aan het ontbijt stapt Miriam impulsief zijn kant op en raakt zelfs met hem aan de praat. De dagen na deze korte ontmoeting probeert ze steeds een glimp van hem op te vangen aan de ontbijttafel of op de filmset, maar steeds loopt ze hem mis. Na een verloop van tijd heeft ze echter succes, waarna de twee al snel naar elkaar toe lijken te groeien. Miriam heeft ondertussen besloten een weekje langer te blijven (in een luxe suite waarvoor haar rijke broer betaalt) en mist zo zelfs de première van de nieuwste film van haar man. Als ze haar langere verblijf bekend maakt aan Bruce Kennedy wordt ze geconfronteerd met een grote hoeveelheid misère. Niet alleen van de kant van Bruce Kennedy, maar ook van het thuisfront. Dit alles zorgt voor een emotioneel en goed gevuld einde. Een einde dat zo uit een film had kunnen komen.
Helaas duurt het wel erg lang voor dit einde in zicht komt. De vruchteloze pogingen van Miriam om Bruce Kennedy ‘toevallig’ tegen het lijf te lopen in de ontbijtzaal, gevolgd door eenzame dronkenschap, geven een geslaagd beeld van het depressieve, emotionele wrak dat Miriam onder haar huwelijk geworden is, maar op den duur gaat dit vervelen. Miriam kan de kleine dingen eindeloos problematiseren, zoals de keuze voor een handdoek of een geschikte rok. Misschien is dit grappig bedoeld – iedereen kent het beeld van de vrouw die uren voor de spiegel staat – maar zo komt het er niet uit.
En terwijl de persoonlijkheid van Miriam uitgediept wordt en geloofwaardig is te noemen geldt dat zeker niet voor die van Bruce Kennedy. Hij voldoet aan alle clichés waar een rijke Amerikaanse filmster aan moet voldoen met zijn eeuwige zonnebril en zijn typisch Amerikaanse kreten als “Ik ben een old fucking bastard ”. Het doet ook heel vreemd aan deze acteur in één adem genoemd te zien met Clint Eastwood, Jack Nicholson en Sean Connery. Koch neemt de moeite een wereld te scheppen waarin de Bruce Kennedy een beroemdheid is, maar hem vergelijken met de echte oudjes uit de filmwereld benadrukt zijn fictieve karakter wel erg veel.
Hoewel Herman Koch niet te veel op een verfilming moet rekenen, zitten er onmiskenbaar goede kanten aan zijn roman. Wie even doorbijt wordt beloond met een sterk slot, en dit doorbijten wordt sterk vergemakkelijkt door de geestige kijk op de Nederlandse filmmaker. Maar ondanks deze sterke punten gaat het grootste deel van het boek in een te laag tempo om echt te kunnen boeien.
Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
